Rola ceramidów w wybranych patologiach mózgu: ischemia/hipoksja, choroba Alzheimera

Halina Car 1, Małgorzata Żendzian-Piotrowska 2, Anna Fiedorowicz 1, Sławomir Prokopiuk 1, Anna Sadowska 1, Krzysztof Kurek 2
1 - Zakład Farmakologii Doświadczalnej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
2 - Zakład Fizjologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Postepy Hig Med Dosw
2012; 66 295-303
ICID: 999024
Article type: Review article
 
 
 Ceramidy z grupy sfingolipidów, powstają w ośrodkowym układzie nerwowym w wyniku syntezy de novo, za pośrednictwem hydrolizy sfingomieliny lub w tzw. „szlaku ratunkowym”. Biorą udział w tworzeniu tratw lipidowych, które mają istotne znaczenie w regulacji i transdukcji sygnałów docierających do komórki ze środowiska zewnętrznego. Są głównymi wtórnymi przekaźnikami sfingomielinowego szlaku transmisji sygnałów. Ceramidy odpowiadają za regulację proliferacji i różnicowanie komórkowe, programowaną śmierć i starzenie się komórek. Nadmierna ekspresja ceramidów, głównie jako rezultat hydrolizy sfingomieliny, jest komponentą uszkodzeń zachodzących podczas niedokrwienia mózgu i w czasie wczesnej fazy reperfuzji. Ceramidy obecne w dużych stężeniach indukują apoptozę neuronów zależną od mitochondriów, nasilają syntezę reaktywnych form tlenu, zmniejszają poziom ATP, hamują transport elektronów i uwalniają cytochrom c oraz aktywują kaspazę 3. Proces hartowania zmniejsza akumulację ceramidów w mózgu zależną głównie od ceramidów tworzonych ścieżką de novo – obserwowano wówczas działanie antyapoptotyczne ceramidów. Wzrost poziomu ceramidów w mózgu obserwowano w chorobie Alzheimera u ludzi oraz w modelach zwierzęcych tej demencji. Zwiększone stężenie ceramidów w tej patologii jest wynikiem ich syntezy ścieżką de novo lub nasilonego metabolizmu sfingomieliny. Szlak ceramidowy może bezpośrednio stymulować zmiany biochemiczne w mózgu: nadmierną fosforylację białka tau oraz gromadzenie się białka β-amyloidu, obserwowane w początkach choroby. Akumulacja ceramidów we krwi w fazie przedobjawowej schorzenia może być markerem wczesnych zmian w mózgu.
DOI: 10.5604/17322693.999024
PMID 22706115 - kliknij tu by zobaczyć artykuł w bazie danych PubMed
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     Ceramides [2 powiązanych rekordów]
     Brain [294 powiązanych rekordów]
     ischemia/hypoxia [0 powiązanych rekordów]
     Alzheimer Disease [127 powiązanych rekordów]
     ceramidy [3 powiązanych rekordów]
     ischemia/hipoksja [0 powiązanych rekordów]
     choroba alzheimera [50 powiązanych rekordów]