Białka biorące udział w procesie inwazji erytrocytów ludzkich przez zarodźce wywołujące malarię

Ewa Jaśkiewicz 1, Jakub Graczyk 2, Joanna Rydzak 3
1 - Zakład Immunochemii, Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu, Katedra Biologii Molekularnej, Wydział Nauk Biologicznych, Uniwersytet Zielonogórski
2 - Katedra Biologii Molekularnej, Wydział Nauk Biologicznych, Uniwersytet Zielonogórski
3 - Zakład Immunochemii, Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu
Postepy Hig Med Dosw
2010; 64 617-626
ICID: 924419
Article type: Review article
 
 
Malaria jest chorobą pasożytniczą wywoływaną przez pierwotniaki z rodzaju Plasmodium, które odpowiadają za około 1–2 mln zgonów rocznie, w tym głównie dzieci do piątego roku życia i kobiet w ciąży.
Malarię u ludzi może wywołać pięć gatunków zarodźców: P. malariae, P. vivax, P. knowlesi, P. ovale oraz P. falciparum, z których ostatni jest najbardziej zjadliwy. Zarodziec ma dwie fazy cyklu rozwojowego: płciową (sporogonię), która przebiega w organizmie komara i bezpłciową (schizogonię). Faza bezpłciowa odbywa się w organizmie człowieka i dzieli się na dwa etapy: egzoerytrocytarny (wątrobowy) i endoerytrocytarny (wewnątrzkrwinkowy).
Proces inwazji erytrocytów ludzkich przez zarodźce malarii jest wynikiem kaskady swoistych interakcji między białkami pasożyta i krwinki czerwonej. Można wyróżnić cztery główne etapy tego procesu: swoiste przyłączenie merozoitu do erytrocytu, reorientację jednokomórkowego zarodźca polegającą na ustawieniu się końcem apikalnym, utworzenie „ścisłego” i nieodwracalnego wiązania pomiędzy merozoitem a erytrocytem i ostatecznie wniknięcie zarodźca do krwinki z wytworzeniem wakuoli, która jest miejscem jego dalszego rozwoju.
Zidentyfikowano białka ulegające ekspresji w komórkach zarodźca, które biorą udział w poszczególnych etapach. Należy tutaj wymienić m.in.: białka powierzchniowe merozoitów (MSP) związane z błoną komórkową poprzez kotwicę GPI, które odpowiadają za wstępne rozpoznanie i odwracalne wiązanie merozoitów do gatunkowo swoistych erytrocytów; antygen AMA-1 biorący udział w reorientacji części apikalnej komórki zarodźca w kierunku erytrocytu oraz apikalne białka zaangażowane w utworzenie „ścisłego” kontaktu między dwoma komórkami. Ostatnie z wymienionych ligandów można zaliczyć do dwóch rodzin: RBL (reticulocyte-binding-like) oraz DBL (Duffy-binding-like). U P. falciparum znaleziono przynajmniej sześć białek z rodziny DBL o nazwach: EBA-175, EBA-140 (BAEBL), EBA-181 (JESEBL), EBA-165 (PEBL) oraz EBL-1.
Poznanie molekularnych podstaw procesu inwazji komórek gospodarza przez pasożyty ma priorytetowe znaczenie dla opracowania efektywnych metod leczenia oraz prewencji malarii, w tym przede wszystkim skutecznych szczepionek. Nadzieje na przyszłość wiąże się z powstaniem wieloantygenowych i wieloepitopowych szczepionek, które zapewniłyby pełną ochronę organizmu na wszystkich etapach procesu inwazji przez zarodźce malarii.
PMID 21160096 - kliknij tu by zobaczyć artykuł w bazie danych PubMed
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     erythrocyte invasion [0 powiązanych rekordów]
     Plasmodium parasites [0 powiązanych rekordów]
     merozoite proteins [0 powiązanych rekordów]
     antimalarial vaccine [0 powiązanych rekordów]