Udział laktoferryny w gospodarce żelazem w organizmie. Część II. Działanie przeciwmikrobiologiczne i przeciwzapalne poprzez sekwestrację żelaza

Jolanta Artym 1
1 - Zakład Terapii Doświadczalnej Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. L. Hirszfelda we Wrocławiu
Postepy Hig Med Dosw
2010; 64 604-616
ICID: 924418
Article type: Review article
 
 
Laktoferryna (LF) jest glikoproteiną powszechnie występującą w organizmie ssaków. Jest wytwarzana przez komórki nabłonkowe i stąd obecna w wydzielinach na powierzchni błon śluzowych. Znajduje się też w ziarnistościach granulocytów obojętnochłonnych, skąd podczas urazu, infekcji i zapalenia jest uwalniana do krwi. LF należy do rodziny transferryn – białek wiążących jony żelaza z dużym powinowactwem. Zdolność do wiązania żelaza to jedna z najwcześniej odkrytych właściwości białka. LF wyizolowano z mleka w latach 60. ub. wieku i nazwano „czerwonym białkiem wiążącym żelazo”. Ze zdolnością do chelatowania żelaza wiążą się inne funkcje, jakie białko pełni w ustroju. Jak przedstawiono w I części artykułu [14] LF uczestniczy w pobieraniu żelaza z pożywienia i jego magazynowaniu, a w pewnym stopniu również w transporcie do komórek (choć tu główną rolę należy przypisać transferrynie).
W II części artykułu omówiono wpływ LF na zwalczanie mikroorganizmów w wyniku chelatowania żelaza, przez co pierwiastek ten staje się niedostępny dla komórek patogenów, ograniczając ich wzrost. Żelazo poprzez udział w wielu procesach metabolicznych staje się niezbędnym składnikiem odżywczym dla niemal wszystkich drobnoustrojów. Dla patogenów żelazo nie jest łatwo dostępne, gdyż organizm żywiciela pilnie strzeże swoich zapasów. Ponieważ żelazo jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania zarówno drobnoustroju, jak i organizmu gospodarza, nabywanie żelaza przez patogen podczas infekcji jest uznawane za ważny czynnik wirulencji. Organizm wyższy wykształcił skomplikowany system ochrony zapasów żelaza, a jednym z jego istotnych elementów jest laktoferryna. Białko w postaci ubogiej w żelazo skutecznie zwalcza wiele bakterii oraz grzybów, działając mikrobiostatycznie lub bójczo. Stopień wysycenia żelazem wpływa również na aktywność przeciwwirusową LF. Niektóre patogeny (m.in. Helicobacter pylori, Neisseria sp., Haemophilus influenzae) wykształciły system sideroforów lub receptorów komórkowych, dzięki któremu mogą nabywać żelazo z LF i transferryny. Tak zwana laktoferrynowa teoria hipoferremii w zapaleniu zakłada ponadto ochronny udział białka w stanach zapalnych, sepsie i urazach. LF poprzez wychwytywanie i gromadzenie żelaza osoczowego w wątrobie i śledzionie czasowo obniża jego dostępność dla drobnoustrojów i procesów tworzenia toksycznych reaktywnych form tlenu, co przyczynia się do wygaszania reakcji zapalnych.
PMID 21160095 - kliknij tu by zobaczyć artykuł w bazie danych PubMed
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     lactoferrin [36 powiązanych rekordów]
     Transferrin [30 powiązanych rekordów]
     ferritin [88 powiązanych rekordów]
     Iron chelation [8 powiązanych rekordów]
     antimicrobial activity [298 powiązanych rekordów]
     antiinflammatory activity [1 powiązanych rekordów]