Fizjologia i molekularny mechanizm działania glikokortykoidów

Andrzej Nagalski 1, Anna Kiersztan 2
1 - Zakład Regulacji Metabolizmu, Instytut Biochemii, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski, Laboratorium Neurodegeneracji, Międzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komórkowej
2 - Zakład Regulacji Metabolizmu, Instytut Biochemii, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski
Postepy Hig Med Dosw
2010; 64 133-145
ICID: 907185
Article type: Review article
 
 
Endogenne glikokortykoidy (GC) są wydzielane do krążenia przez korę nadnerczy. Proces ten podlega kontroli zegara biologicznego i może być w każdej chwili zwiększony pod wpływem bodźca stresowego. Poziom GC krążących w organizmie regulowany jest ogólnoustrojowo przez oś podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy, jak i lokalnie przez dostęp do komórek docelowych oraz metabolizm przedreceptorowy z udziałem dehydrogenazy 11β-hydroksysteroidowej. W genomowym mechanizmie działania GC pośredniczą dwa indukowane ligandem czynniki transkrypcyjne: wykazujący duże powinowactwo receptor mineralokortykoidów (MR) oraz mający 10-krotnie mniejsze powinowactwo receptor glikokortykoidów (GR). Odpowiedź na GC różni się między osobnikami, tkankami i komórkami. Różnorodność i swoistość w reakcji na hormony steroidowe w komórce jest kontrolowana na różnych poziomach m.in.: translokacji receptora, oddziaływaniu ze swoistymi czynnikami transkrypcyjnymi i koregulatorami oraz na poziomie białka receptora regulowanego przez mikroRNA. Ponadto, z jednego genu GR, w wyniku alternatywnego splicingu i alternatywnej inicjacji translacji powstaje wiele izoform tego receptora. Charakteryzują się one unikalnym wzorem ekspresji oraz różną aktywnością ¬transkrypcyjną. Dodatkowo, każda izoforma podlega różnym modyfikacjom potranslacyjnym wpływającym na ich funkcje. Określenie molekularnego mechanizmu działania GC staje się jeszcze bardziej skomplikowane po uświadomieniu sobie, że GC mogą indukować szybkie, niegenomowe działanie w cytoplazmie. Ścisła kontrola w uwalnianiu GC, jak i ich komórkowoswoista aktywność jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jest to szczególnie widoczne w stanach niedoboru lub nadmiaru GC, występującego odpowiednio w chorobie Addisona i w zespole Cushinga.
PMID 20354261 - kliknij tu by zobaczyć artykuł w bazie danych PubMed
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     glikokortykoidy [3 powiązanych rekordów]
     receptor glikokortykoidów [0 powiązanych rekordów]
     dehydrogenaza 11β-hydroksysteroidowa [0 powiązanych rekordów]
     Choroba Addisona [2 powiązanych rekordów]
     zespół Cushinga [2 powiązanych rekordów]