Angiogeneza i immunosupresja: jin i jang progresji nowotworów?

Stanisław Szala 1
1 - Zakład Biologii Molekularnej, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Oddział w Gliwicach
Postepy Hig Med Dosw
2009; 63 598-612
ICID: 900108
Article type: Review article
 
 
Podczas progresji nowotworowej powstają swoiste warianty komórek nowotworowych, które mają zdolność rekrutowania ze szpiku i z krwiobiegu niektórych komórek hematopoetycznych i mezenchymalnych. Wśród rekrutowanych komórek hematopoetycznych są m.in. monocyty, makrofagi, granulocyty, komórki tuczne, komórki dendrytyczne i mieloblastyczne komórki supresorowe. Komórki nowotworowe rekrutują także wywodzące się z komórek mezenchymalnych komórki fibroblastów. Pod wpływem komórek nowotworowych niektóre z rekrutowanych komórek (zwłaszcza makrofagi i fibroblasty) podlegają fenotypowemu przeprogramowaniu: swoistej „edukacji”. W wyniku takiej „edukacji” powstają charakterystyczne dla nowotworów makrofagi (TAM) oraz fibroblasty (CAF). Komórki TAM, CAF, pozostałe komórki zrekrutowane oraz macierz pozakomórkowa (ECM) tworzą swoiste mikrośrodowisko nowotworowe. Komórki mikrośrodowiska wraz z komórkami nowotworowymi biorą udział w dwóch, ściśle ze sobą powiązanych, nierozerwalnych procesach: angiogenezie i immunosupresji. Powstające podczas angiogenezy niesprawne naczynia krwionośne i związany z nimi zmienny przepływ krwi powodują powstawanie niedotlenienia, które ma istotny wpływ na metaboliczny profil komórek nowotworowych (np. niskie zużycie tlenu). W niedotlenowanych komórkach zachodzą także inne procesy korzystne dla dalszej progresji: np. wzmożona, nasilona angiogeneza, przejście epitelialno-mezenchymalne, dzięki któremu komórki nowotworowe nabywają zdolności samodzielnego przemieszczania się. Niedotlenowanie wpływa także na wzrost genetycznej niestabilności komórek nowotworowych. Komórki mikrośrodowiska mają także swój udział w powstaniu środowiska immunosupresyjnego, umożliwiającego ucieczkę komórek nowotworowych spod nadzoru immunologicznego. Tworząc wysoce swoiste otoczenie selekcjonujące odpowiednie komórki nowotworowe (mające fenotyp angiogenny i immunosupresyjny) komórki mikrośrodowiska mają istotny wpływ na progresję komórek nowotworowych. Zahamowanie angiogenezy umożliwia powstanie odpowiedzi odpornościowej (zarówno swoistej jak i nieswoistej). Spostrzeżenia te mogą posłużyć do zaprojektowania nowych rozwiązań terapeutycznych, w których leki antyangiogenne będą kojarzone z lekami immunomodulacyjnymi.
PMID 20009124 - kliknij tu by zobaczyć artykuł w bazie danych PubMed
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     angiogeneza [36 powiązanych rekordów]
     progresja nowotworowa [1 powiązanych rekordów]