Neuroprotekcyjna rola peptydów PACAP, VIP oraz PHI w ośrodkowym układzie nerwowym*

Paulina Sokołowska 1, Agnieszka Dejda 1, Jerzy Z. Nowak 1
1 - Centrum Biologii Medycznej, Polskiej Akademii Nauk w Łodzi
Postepy Hig Med Dosw
2004; 58 416-427
ICID: 448971
Article type: Review article
 
 
Polipeptyd aktywujący przysadkową cyklazę adenylanową (PACAP), naczyniowo aktywny peptyd jelitowy (VIP) oraz peptyd histydyno-izoleucynowy (PHI) należą do strukturalnie zbliżonej nadrodziny polipeptydów, obecnej w wielu obszarach ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Neuroprotekcyjny potencjał peptydów PACAP, VIP i PHI stanowi przedmiot intensywnych badań prowadzonych na wielu modelach doświadczalnych. Badania in vitro ujawniły udział PACAP w ochronie neuronów przed naturalnie występującą apoptozą w czasie rozwoju ośrodkowego układu nerwowego (o.u.n.) oraz indukowaną przez wiele neurotoksyn, m.in. etanol, nadtlenek wodoru, ceramid C2, białko prionowe, b-amyloid, białko otoczki wirusa HIV (gp120), niedobór jonów potasu lub duże stężenia glutaminianu. Podobnie, doświadczenia prowadzone In vivo na modelach ischemii oraz choroby Parkinsona potwierdziły neuroprotekcyjne właściwości tego peptydu. Ujawniono, że antyapoptotyczne działania PACAP mogą zachodzić bezpośrednio przez aktywację szlaków przekazywania sygnału hamujących apoptozę neuronów lub pośrednio przez – uwalnianie z gleju czynników działających neuroprotekcyjnie. W odróżnieniu od PACAP, neuroprotekcyjne działanie VIP odbywa się przede wszystkim przez pobudzenie ekspresji oraz sekrecji czynników o silnych właściwościach neuroprotekcyjnych: czynnika neurotroficznego zależnego od aktywności – ADNF oraz białka neuroprotekcyjnego zależnego od aktywności – ADNP. Stwierdzono, że czynniki ADNF i ADNP oraz ich krótsze pochodne ADNF-9 i NAP chronią neurony przed blokadą aktywności elektrycznej, ekscytotoksycznością, niedoborem apoE, niedoborem glukozy, niedokrwieniem oraz toksycznym działaniem etanolu, b-amyloidu i gp120. Potencjał neuroprotekcyjny PHI nie był dotychczas tak szeroko badany, ale ostatnie dane literaturowe potwierdziły, że peptyd ten również może spełniać funkcje neuroprotekcyjne. Sądzi się, że endogenne peptydy PACAP, VIP i prawdopodobnie PHI mogą stanowić cel nowoczesnych strategii terapeutycznych różnorodnych procesów neurodegeneracyjnych.

PMID 15577749 - kliknij tu by zobaczyć artykuł w bazie danych PubMed
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     Animals [94458 powiązanych rekordów]
     Central Nervous System - metabolism [219 powiązanych rekordów]
     Humans [273530 powiązanych rekordów]
     Neurodegenerative Diseases - drug therapy [29 powiązanych rekordów]
     Neurodegenerative Diseases - metabolism [80 powiązanych rekordów]
     Neuroprotective Agents - metabolism [48 powiązanych rekordów]
     Peptide PHI - metabolism [2 powiązanych rekordów]
     Pituitary Adenylate Cyclase-Activating Polypeptide - metabolism [3 powiązanych rekordów]
     Vasoactive Intestinal Peptide - metabolism [56 powiązanych rekordów]