Cyklooksygenaza i prostanoidy- znaczenie biologiczne.

Franciszek Burdan 1, Anna Chałas 2, Justyna Szumiło 3
1 - Pracownia Teratologii Doświadczalnej Katedry i Zakładu Anatomii Prawidłowej Człowieka Akademii Medycznej im. Prof. Feliksa Skubiszewskiego w Lublinie
2 - Oddział Chorób Wewnętrznych i Endokrynologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego SP ZOZ w Lublinie
3 - Katedra i Zakład Patomorfologii Klinicznej Akademii Medycznej im. Prof. Feliksa Skubiszewskiego w Lublinie
Postepy Hig Med Dosw
2006; 60 129-141
ICID: 446414
Article type: Review article
 
 
Kwas arachidonowy jest prekursorem wielu eikozanoidów, regulujących funkcję większości narządów i układów. Jest on bezpośrednio uwalniany z fosfolipidów błon komórkowych przez fosfolipazę A2, bądź pośrednio z udziałem fosfolipazy C i D. Za pośrednictwem syntazy cyklicznego nadtlenku prostaglandynowego, nazywanej także cyklooksygenazą (COX), powstają prostanoidy, do których zaliczamy: prostaglandyny (PG), prostacyklinę (PGI2) i tromboksan A2 (TXA2). Spośród znanych 12 prostaglandyn największą aktywność wykazują PGD2, PGE2 i PGF2. Pozostałe pros-taglandyny powstają w czasie pierwotnych przemian kwasu arachidonowego (PGG2, PGH2), degradacji wspomnianych prostaglandyn lub mogą być syntetyzowane chemicznie i nie występują w warunkach naturalnych (PGK2, PGL2). Związki o zbliżonej aktywności biologicznej powstają również z kwasów dihomo-g-linoleinowego, a-linoleinowego i eikozapentanowego. Wyróżnia się trzy podstawowe izoenzymy COX: COX-1 – postać konstytutywna, COX-2 – postać indukowana i COX-3, którego obecność  fizjologicznie wykazana została zwłaszcza w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Znanych jest także wiele tzw. częściowych postaci COX-1 i COX-2, których znaczenie nie jest dotychczas dokładnie poznane. Struktura krystaliczna wszystkich izoenzymów COX jest zbliżona, mimo różnic dotyczących genów kodujących, czynników warunkujących transkrypcję, odmiennej struktury pierwszorzędowej białek i reaktywności w stosunku do substratów oraz leków hamujących aktywność tych enzymów. W przeciwieństwie do genu kodującego COX-1, którego ekspresja jest charakterystyczna dla większości komórek, stała ekspresja COX-2 została potwierdzona w łożysku i tkankach płodu w późnym okresie ciąży. Po urodzeniu, w warunkach fizjologicznych ekspresja szybko zmniejsza się i u dorosłych utrzymuje się głównie w nerkach, przodomózgowiu oraz rdzeniu kręgowym, a w mniejszym stopniu także w innych narządach. Wzrost ekspresji COX-2 jest charakterystyczny dla zapalenia, zmian zwyrodnieniowych i nowotworowych.
PMID 16552393 - kliknij tu by zobaczyć artykuł w bazie danych PubMed
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     Animals [94458 powiązanych rekordów]
     Cyclooxygenase Inhibitors - pharmacology [313 powiązanych rekordów]
     Female [141925 powiązanych rekordów]
     Fetus - metabolism [175 powiązanych rekordów]
     Humans [273530 powiązanych rekordów]
     Inflammation - metabolism [204 powiązanych rekordów]
     Kidney - metabolism [815 powiązanych rekordów]
     Neoplasms - physiopathology [251 powiązanych rekordów]
     Neurodegenerative Diseases - metabolism [80 powiązanych rekordów]
     Phospholipases - metabolism [25 powiązanych rekordów]
     Placenta - metabolism [310 powiązanych rekordów]
     Pregnancy [16524 powiązanych rekordów]
     Pregnancy [11548 powiązanych rekordów]
     Prosencephalon - metabolism [77 powiązanych rekordów]
     Prostaglandin-Endoperoxide Synthases - genetics [132 powiązanych rekordów]
     Prostaglandin-Endoperoxide Synthases - metabolism [292 powiązanych rekordów]
     Prostaglandins - metabolism [82 powiązanych rekordów]
     Spinal Cord - metabolism [238 powiązanych rekordów]
     Thromboxanes - metabolism [11 powiązanych rekordów]