Stres i jego molekularne konsekwencje w rozwoju choroby nowotworowej

Magdalena Surman 1, Marcelina E. Janik 1
1 - Zakład Biochemii Glikokoniugatów, Instytut Zoologii i Badań Biomedycznych, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Postepy Hig Med Dosw
2017; 71 485-499
ICID: 1240141
Article type: Review article
 
 
Stres jako niekorzystna dla organizmu sytuacja wywołana czynnikami psychologicznymi, fizjologicznymi czy fizycznymi zaburza jego homeostazę. Rozróżnia się dwa rodzaje stresu: krótkotrwały oraz chroniczny. Chorobie nowotworowej towarzyszy zazwyczaj stres chroniczny, a jego psychologiczne podłoże jest związane z towarzyszącymi diagnozie przeżyciami emocjonalnymi oraz depresją, która nierzadko rozwija się w trakcie przebiegu choroby i terapii. Na poziomie molekularnym czynniki stresogenne wywołują w organizmie wytwarzanie i sekrecję katecholamin czy glikokortykoidów, ale także dopaminy (w ramach reakcji adaptacyjnych organizmu), które poprzez swe swoiste receptory oddziałują na komórki organizmu. Ich wpływom podlegają także komórki zmienione nowotworowo, które mają na powierzchni odpowiednie receptory. Skutkiem tych oddziaływań są zmiany w potencjale proliferacyjnym, zahamowanie procesów apoptotycznych czy wzrost zdolności inwazyjnych i migracyjnych komórek nowotworowych. Sugeruje się zatem, że wywołana stresem stymulacja komórek nowotworowych sprzyja wykształcaniu przez nie bardziej złośliwego fenotypu, przyspieszając tworzenie przerzutów. Prowadzone dla różnych typów nowotworów kliniczne obserwacje dotyczące korelacji między poziomem stresu pacjentów onkologicznych a ich przeżywalnością, jak również analizy ekspresji receptorów hormonów stresu prezentowanych na powierzchni komórek nowotworowych czy inicjowanej przez nie sygnalizacji wewnątrzkomórkowej oraz jej skutków, nie dają jednoznacznej odpowiedzi o roli stresu w przebiegu choroby nowotworowej. Istnieje potrzeba przeprowadzenia szeroko zakrojonych badań, które pozwolą ponadto określić wpływ stresu na skuteczność stosowanych terapii, zarówno na poziomie klinicznym jak i molekularnym. Niemniej jednak, uwzględnianie aspektu psychologicznego ze szczególnym naciskiem na problem radzenia sobie przez pacjentów ze stresem wynikającym z choroby i prowadzonej terapii, wydaje się istotnym zagadnieniem w przypadku terapii przeciwnowotworowej.
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     stres [111 powiązanych rekordów]
     adrenalina [4 powiązanych rekordów]
     nowotwory [73 powiązanych rekordów]
     adhezja [17 powiązanych rekordów]
     Stress [818 powiązanych rekordów]
     adrenaline [20 powiązanych rekordów]
     adhesion [109 powiązanych rekordów]