Działanie metotreksatu na odpowiedź immunologiczną w wybranych modelach doświadczalnych

Jolanta Artym 1, Michał Zimecki 1
1 - Zakład Terapii Doświadczalnej Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu
Postepy Hig Med Dosw
2004; 58 226-235
ICID: 12233
 
  Zakład Terapii Doświadczalnej Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu

Metotreksat (MTX) jest związkiem immunosupresyjnym, który znalazł zastosowanie w profilaktyce i leczeniu wielu chorób, w tym: reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego, łuszczycy i choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi oraz – w połączeniu z innymi cytostatykami – w leczeniu przeciwnowotworowym. Wykorzystując MTX w modelach zwierzęcych odpowiadających sytuacjom klinicznym, a także w leczeniu ludzi wykazano, że związek ten zmniejsza objawy chorobowe w różnego rodzaju zaburzeniach immunologicznych. MTX jest antagonistą syntezy kwasu foliowego wchodzącego w skład enzymów uczestniczących w syntezie DNA i RNA w komórce. Jego działanie polega głównie na indukcji apoptozy w pobudzonych komórkach znajdujących się w fazie G1 i S cyklu komórkowego. Związek ten działa także hamująco na syntezę lub aktywność kilku cytokin prozapalnych przez indukcję inhibitorów ich aktywności. Duże dawki MTX działają cytotoksycznie na komórki hemopoetyczne, jednakże jego niskie stężenie stymuluje proces hemopoezy. MTX działa też promująco na różnicowanie monocytarnych komórek nowotworowych zmieniając ich fenotyp, co w części może tłumaczyć jego efekty terapeutyczne w leczeniu niektórych zaburzeń. Związek ten jest supresorem odpowiedzi immunologicznej zarówno humoralnej jak i komórkowej, hamuje też proliferację komórek indukowaną mitogenami. Działanie MTX w tych modelach doświadczalnych zależy od dawki i czasu zastosowania związku. Najsilniejsze działanie supresorowe przejawia, gdy podany jest 24–48 godzin po immunizacji lub traktowaniu komórek mitogenami. Zastosowanie MTX w warunkach niekorzystnych (stres, towarzyszące schorzenia) obniża tolerancję na lek zwiększając jego toksyczność. Niepożądane działanie MTX można łagodzić farmakologicznie, stosując preparaty syntetyczne lub pochodzenia roślinnego. Supresję odpowiedzi immunologicznej wywołaną MTX można także odwrócić stosując laktoferrynę. Reasumując, MTX pozostaje nadal skutecznym środkiem immunosupresyjnym (od blisko 50 lat), znajdującym wciąż liczne zastosowania.
PMID 15114258 - kliknij tu by zobaczyć artykuł w bazie danych PubMed
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     Cell Cycle - drug effects [342 powiązanych rekordów]
     Autoimmune Diseases - prevention & control [17 powiązanych rekordów]
     Apoptosis [1244 powiązanych rekordów]
     Apoptosis [2597 powiązanych rekordów]
     Antibody Formation - drug effects [78 powiązanych rekordów]
     Animals [94458 powiązanych rekordów]
     Cytokines - biosynthesis [586 powiązanych rekordów]
     Disease Models, Animal [3919 powiązanych rekordów]
     Dose-Response Relationship, Drug [7224 powiązanych rekordów]
     Folic Acid Antagonists - pharmacology [31 powiązanych rekordów]
     Hematopoiesis - drug effects [84 powiązanych rekordów]
     Humans [273530 powiązanych rekordów]
     Immunity, Cellular - drug effects [101 powiązanych rekordów]
     Immunosuppressive Agents - pharmacology [340 powiązanych rekordów]
     Methotrexate - adverse effects [102 powiązanych rekordów]
     Methotrexate - pharmacology [59 powiązanych rekordów]