Kinaza białkowa aktywowana przez AMP (AMPK) jako cel terapeutyczny

Elżbieta Sarnowska 1, Anna Balcerak 1, Marta Olszyna-Serementa 2, Daria Kotlarek 3, Tomasz J. Sarnowski 4, Janusz A. Siedlecki 1
1 - Zakład Onkologii Molekularnej i Translacyjnej, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej – Curie, Warszawa
2 - Zakład Teleradioterapii, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej – Curie, Warszawa
3 - Zakład Onkologii Molekularnej i Translacyjnej, Centrum Onkologii Instytutu im. Marii Skłodowskiej – Curie, Warszawa; Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Warszawa
4 - Zakład Biosyntezy Białka, Instytut Biochemii i Biofizyki, Polskiej Akademii Nauk, Warszawa
Postepy Hig Med Dosw
2013; 67 750-760
ICID: 1061403
Article type: Review article
 
 
Kinaza białkowa aktywowana przez AMP (AMPK) jest głównym czujnikiem stanu metabolicznego, działającym zarówno na poziomie komórkowym jak i całego organizmu. Enzym ten jest heterotrimerem składającym się z trzech podjednostek: α (katalitycznej), β oraz γ (regulatorowej). Występuje zarówno w cytoplazmie jak i w jądrze komórkowym. AMPK jest aktywowana poprzez wzrastające stężenie AMP w czasie niedoboru energetycznego, co prowadzi do aktywacji szlaków katabolicznych oraz zahamowania procesów zużywających energię. Aktywność AMPK może być regulowana allosterycznie zarówno przez wiązanie się AMP do podjednostki regulatorowej γ, jak i przez fosforylację podjednostki katalitycznej α dokonywanej przez inne kinazy. Aktywna AMPK może efektywnie hamować szlak kinazy mTOR, enzymu nadmiernie aktywowanego w wielu typach nowotworów. Z kolei dezaktywację AMPK łączy się z cukrzycą typu 2, otyłością indukowaną dietą, powstawaniem insulinooporności i innymi chorobami metabolicznymi. Zmiany w aktywności AMPK obserwuje się również w stanie zapalnym. W ciągu ostatnich lat pojawiło się wiele doniesień literaturowych wskazujących, że zaburzenia w prawidłowym funkcjonowaniu AMPK mogą być przyczyną metabolicznego przeprogramowania w komórkach nowotworowych, znanego jako efekt Warburga. Dodatkowo, AMPK aktywowana jest podczas napromieniania komórek nowotworowych. Aktywacja AMPK prowadzi do zahamowania wzrostu, jednak umożliwia przetrwanie komórek w trudnych warunkach np. w stanie hipoksji lub niedoboru glukozy. Ze względu na jej główną rolę w utrzymaniu energetycznej homeostazy stanowi doskonały cel terapeutyczny. Wciąż jednak nie jest jednoznacznie stwierdzone czy korzystniejsza jest aktywacja AMPK, czy raczej zahamowanie jej aktywności.
DOI: 10.5604/17322693.1061403
PMID 24018441 - kliknij tu by zobaczyć artykuł w bazie danych PubMed
  PEŁNY TEKST STATS

Poleć artykuł

Nazwisko i Imię:
E-mail:
From:
Język:


Artykuły powiązane in IndexCopernicus™
     Insulin Resistance [774 powiązanych rekordów]
     Metabolism [203 powiązanych rekordów]
     mTOR kinase [0 powiązanych rekordów]
     LKB1 [0 powiązanych rekordów]
     AMPK [13 powiązanych rekordów]